Ptaszkopedia:Prawa autorskie

Ptaszkopedia jest udostępniona na wolnej licencji, z tego powodu każdy może rozpowszechniać treści umieszczone na tym portalu pod warunkami przez nią określonymi. Wciąż jednak musimy poszanować prawa autorskie. Ta strona pokazuje, co należy zrobić, żeby nie naruszać tych praw.

Ochrona praw autorskich

Edytujący Ptaszkopedię powinny pamiętać, że w tym portalu obowiązuje ustawa o prawach autorskich i prawach pokrewnych z 1994 roku z późniejszymi zmianami. W myśl ustawy tej, przedmiotem stanowiącym przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (art. 1) stanowi każdy wytwór intelektualny człowieka, który posiada cechy niepowtarzalności, oryginalności i odróżnia się od innych, podobnych dzieł już istniejących. Oznacza to, że prawo autorskie chroni także treści zawarte w stronach internetowych i źródłach papierowych, chyba że stanowią prostą informację medialną. W związku z tym niedopuszczalne jest kopiowanie zawartości z tych źródeł. Osoba, która:

• przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania (art. 115. ust. 1. ustawy o PA i PP);
• rozpowszechnia bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie albo publicznie zniekształca taki utwór, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie (art. 115. ust. 2. ustawy o PA i PP);
• w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w inny sposób niż określony w ust. 1 lub 2 narusza cudze prawa autorskie lub prawa pokrewne […] albo nie wykonuje obowiązków […] (art. 115. ust. 3. ustawy o PA i PP);
• bez uprawnienia albo wbrew jego [autora] warunkom rozpowszechnia cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania [lub również utrwala lub zwielokrotnia], artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie [także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (lub jako stałe źródło dochodu niezbędne do popełnienia kolejnych przestępstw) lub nieumyślnie] (art. 116–117. ustawy o PA i PP);
• w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedmiot [uzyskany także poprzez czyn zabroniony] będący nośnikiem utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu rozpowszechnianego lub zwielokrotnionego bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom nabywa lub pomaga w jego zbyciu albo przedmiot ten przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu [także jako stałe źródło dochodu niezbędne do popełnienia kolejnych przestępstw] (art. 118. ustawy o PA i PP);
• wytwarza [także posiada, przechowuje lub wykorzystuje] urządzenia lub ich komponenty przeznaczone do niedozwolonego usuwania lub obchodzenia skutecznych technicznych zabezpieczeń przed odtwarzaniem, przegrywaniem lub zwielokrotnianiem utworów lub przedmiotów praw pokrewnych albo dokonuje obrotu takimi urządzeniami lub ich komponentami, albo reklamuje je w celu sprzedaży lub najmu (art. 118¹. ustawy o PA i PP);
• uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie prawa do kontroli korzystania z utworu, artystycznego wykonania, fonogramu lub wideogramu albo odmawia udzielenia informacji (art. 119. ustawy o PA i PP),

może trafić do zakładu karnego nawet do 5 lat. Każda edycja naruszająca prawa autorskie będzie natychmiast wycofywana, a artykuły, które spełniają wymagania określone w cytowanym powyżej fragmencie ustawie o PA i PP, usuwane w trybie ekspresowym.

Licencja treści zawartych w Ptaszkopedii

Treść Ptaszkopedii jest udostępniona na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0:

Masz prawo do:

• …dzielenia się, dlatego można kopiować i modyfikować utwór objęty tą licencją w dowolnym medium i formacie dla dowolnego celu, także komercyjnego;
• …adaptowania, dlatego można remiksować, zmieniać i tworzyć na bazie utworu objętego tą licencją dla dowolnego celu, także komercyjnego.

Licencjodawca nie może odwoływać się od udzielonych praw, o ile przestrzegane są warunki licencji.

Postanowienia te są udzielane na następujących warunkach:

• Uznanie Autorstwa. Należy odpowiednio oznaczyć utwór objęty tą licencją, poinformować o autorstwie, podać link do licencji i wskazać zmiany, jeśli zostały w nim dokonane. Możesz to zrobić w sposób dowolny, ale rozsądny, o ile nie sugeruje to udzielania przez licencjodawcę poparcia dla Ciebie lub sposobu, w jaki wykorzystujesz ten utwór;
• Na tych samych warunkach. Remiksując utwór, przetwarzając go lub tworząc na jego podstawie, należy udostępniać utwory zależne objęte tą licencją na tej samej licencji, co oryginał.

Ponadto nie ma żadnych dodatkowych ograniczeń, dlatego nie możesz korzystać ze środków prawnych lub technologicznych, które ograniczają innych użytkowników w korzystaniu z utworu na warunkach określonych w licencji.

Warunki licencyjne nie muszą być przestrzegane w odniesieniu do tych fragmentów licencjonowanych treści, które znajdują się w domenie publicznej, lub w przypadku sposobów korzystania dozwolonych przez odpowiednie wyjątki lub ograniczenia prawa autorskiego.

Licencjodawca nie daje żadnych gwarancji. Licencja może nie zapewniać wszystkich niezbędnych zgód dla niektórych użyć utworu. Dotyczy to w szczególności innych praw, takich jak ochrona wizerunku, prywatności czy autorskie prawa osobiste. Mogą one ograniczać możliwości wykorzystania utworu.

Jak korzystać z dzieł objętych prawami autorskimi?

Wedle zasad prawnych nie można powtarzać dosłownie dzieł objętych prawami autorskimi bez pozwolenia właściciela tych praw. W takim przypadku należy zgłosić pozwolenie na wykorzystanie materiałów w Ptaszkopedii. Jeśli piszący posiada prawa autorskie do nich lub posiada zgodę na udostępnienie ich na licencji albo treść znajduje się w domenie publicznej, powinien założyć temat na stronie dyskusji docelowego artykułu i poinformować użytkowników na liście podejrzeń naruszeń praw autorskich, powołując się na uzyskane dowody. Powinien również udzielić zgody na kopiowanie, wysyłając e-maila na adres jednego z użytkowników i umieszczając stosowną informację w witrynie, z którego pochodzi oryginalny tekst. Ogłoszenia te muszą wyraźnie zezwalać na wykorzystanie na warunkach licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0. Ponadto autor materiałów powinien się obawiać, że artykuł zostanie oznaczony jednym z szablonów problemów; powinien też zgodzić się na udostępnienie wkładu na powyższej licencji.

Cytowanie

Podczas cytowania należy zastosować tzw. prawo cytatu. Polega na cytowaniu w uzasadnionych przypadkach:

• musi służyć określonemu celowi (wyjaśnienie, analiza, krytyka, nauka) i nie może dominować w nowym dziele;
• docelowa praca musi stanowić samodzielną całość, a wklejony cytat powinien być tylko jej dodatkiem, a nie główną treścią.

Ponadto cytować można tylko utwory, które zostały już wcześniej udostępnione publicznie. Należy też podawać źródło stwierdzenia (np. w przypisie bibliograficznym).

Postępowanie takie jest przewidziane w art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 roku z późniejszymi zmianami:

Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.

Co nie stanowi naruszenia praw autorskich?

Naruszeniem praw autorskich nie jest:

• kopiowanie przypisów;
• kopiowanie treści niebędących przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze (art. 1);
• opracowanie materiałów źródłowych własnymi słowami.

Postępowanie w przypadku naruszeń praw autorskich

Jeśli artykuł narusza prawa autorskie, spróbuj go naprawić. Jeśli nie wiesz jak, albo masz wątpliwości, zasygnalizuj problem, wstawiając na jego początku następujący kod:

{{NPA|1=<źródło, z którego skopiowano tekst>|2=<uwagi do zgłoszenia>|3=<tekst, który ma zostać ukryty>}}

Parametr 3 jest używany w celu ukrycia tekstu mogącego naruszać prawa autorskie.

Należy pamiętać, że użytkownicy nagminnie naruszający prawa autorskie, po uprzednim ostrzeżeniu, mogą zostać wykluczeni z pisania na Ptaszkopedii.

Zobacz też

• Ptaszkopedia:Zasady wybierania licencji
• Ptaszkopedia:Lista podejrzeń naruszeń praw autorskich